دعوت به مناظره؛ ترفند تبلیغاتی با نیاز انتخاباتی؟!

یکی از ویژگی ها و شاید الزامات برگزاری انتخابات دموکراتیک در هر کشوری، برگزاری جلسات «مناظره» برای طرفین کاندیداها و آشنایی رای دهندگان با دیدگاهها نظرات و برنامه های نامزدها و کمی هم نقد عملکرد گذشته کاندیداهاست. موضوع مناظره در کشور ما نیز از همان آغازین سالهای پیروزی انقلاب اسلامی در تلویزیون ملی کشور پا گرفت. مناظره بین دکتر بهشتی با مارکسیست ها که توسط دکتر سروش برگزار شد، نمونه ذهنی و مطرح به جا مانده از 30 سال گذشته است. این موضوع اما در انتخابات دوم خرداد 1376، به اوج خود رسید. جایی که دو دیدگاه مطرح و مهم حاکم بر کشور (اصلاح طلبان – اصولگرایان) دو کاندیدای (خاتمی – ناطق نوری) را پای میز مناظره تلویزیونی نشاندند تا مردم و مخاطبان بیشتر با دیدگاههای این دو تشکل سیاسی آشنا شوند. بحث مناظره از همان سال 1376 گاه و بیگاه توسط روزنامه ها، شخصیت های سیاسی و حتی اجتماعی به فراخور موضوع مورد مباحثه و جدال، پیش کشیده می شد اما هرگز این پدیده نتوانست جایگاه و ارزش خود در انتخابات دوم خرداد 1376 را بازیابد.

«مناظره» در شکل های معمولی خود نیز در فرهنگ ما ایرانی های مسلمان به کرّات دیده می شود. «مشاعره» (شعرگفتن) توسط شاعران خود نوعی مناظره است همچنان که مباحث فقهی و حوزوی در دروس دینی، نمونه دیگری از این پدیده تکامل جو است. اکنون در آستانه انتخابات دهم میز گاه و بیگاه در مطبوعات، در قالب اظهار نظرهای شخصیت های سیاسی به وفور واژه مناظره استفاده می شود.

در این بخش، موضوع «مناظره» نامزدهای انتخاباتی و دیدگاه آنان را نسبت به این موضوع در طول روزهای گذشته مورد کنکاش و برسی قرار می دهیم:

***

پررنگ ترین وجه قالب «مناظره» را اکبر اعلمی نماینده مردم تبریز در مجلس ششم و هفتم به خود اختصاص داد. او انتظار داشت با دعوت رقبای خود  به مناظره، جسارت خود را همچون سخنرانی های آتشین خویش در صحن علنی مجلس ششم به رخ همگان بکشد. اما سکوت طرفهای دیگر او را از دستیابی به اهداف تبلیغاتی  خویش بازداشت.

محسن رضایی دیگر کاندیدای انتخابات دهم است که با ارسال نامه ای به ضرغامی (رئیس سازمان صدا و سیما) موسوی و احمدی نژاد (دو کاندیدای جناح اصلاح طلب و اصولگرا) را به مناظره دعوت کرد. اینکه  چرا رضایی در نامه خود، حرفی از مناظره با کروبی (دیگر کاندیدای اصلاح طلبان) نزده خود جای بحث و ابهام است. شاید او به این باور رسیده است که یا کروبی در آخرین لحظات به نفع موسوی انصراف خواهد داد(هر چند که کروبی به شدت این موضوع را  رد می کند) و یا اینکه رضایی معتقد به «کاریزما» بودن موسوی بوده و او را قدرت و کاندیدای  برتر و مورد اقبال اصلاح طلبان می داند و نه کروبی را!

او ناخواسته و غیر مستقیم با این نامه خویش،  به این نتیجه رسیده که: فقط دو نفر یعنی احمدی نژاد و موسوی رقیب اصلی اوست نه کس دیگری (حتی کروبی و اعلمی!)

هر چند رضایی در جمله ای و گفتاری دیگر اعلام کرد  که «کاندیداها را رقیب خود نمی دانم!» این حرف هرگز در جغرافیای انتخاباتی هیچ کشوری کاربرد و مفهوم ندارد. بالاخره  هر یک از نامزدها، برای بقیه کاندیداها، در نقش یک رقیب ظاهر می شوند. این توضیح در مورد دو کاندیدای اصلاح طلب یعنی کروبی و موسوی هم صادق است. آنها چه بخواهند و چه نخواهند رقیب همدیگر به شمار می آیند. از این رو، رضایی هم چه بخواهد و چه نخواهد بقیه کاندیداها را باید به عنوان رقیب انتخاباتی خود تلقی کند.

اما آنچه موضوع مناظره را در روزهای گذشته بحث برانگیز اما بی نتیجه! ساخت، اعلام نظر و دعوت به مناظره اکبر اعلمی از کروبی و موسوی بود.

خبرگزاری فارس از قول اعلمی واژه «اولتیماتوم» به موسوی و کروبی را به کار برد. شاید اعلمی با به کار بردن این اصطلاح، جدیت خود را می خواهد ثابت کند اما همگان می پرسند: پس چرا این اولتیماتوم یک طرفه، برای سایر کاندیداها از جمله آقایان احمدی نژاد و رضایی صادر نشده است؟!

اعلمی حتی پا را از این هم فراتر گذاشت و کروبی و موسوی را به دست داشتن در حلقه ی قدرت متهم ساخت و حتی تهدید کرد که وابستگی آنها را به منابع قدرت و ثروت فاش خواهد ساخت.

این لحن تند اعلمی اما با سکوت معنی دار این دو روبرو شد. و این سکوت خود کافی بود تا اعلمی بار دیگر به میدان آمده و تهدید خود را جدی تر و حلقه ی حمله خود را تنگ تر نماید او خطاب به موسوی و کروبی گفت: اگر تا 24 ساعت جواب ندهید، بی رودربایستی مواضع تان را به چالش خواهم کشید(سایت خبری عصر ایران)

موضع گیری اخیر و تند اعلمی نیز تقریباً با سکوت تمام عیار دو چهره ی مطرح اصلاح طلبان روبه رو شد. 24 ساعت به پایان رسید و اعلمی نیز هرگز به وعده ی خود عمل نکرد! گو اینکه اگر او به وعده خویش وفا می کرد، بی تردید محبوبیت وافر و بسیاری را برای خویش جلب می کرد و به چهره ی خبرساز روز مبدل می شد. قطعاً نشریات وابسته به اصولگرایان از اظهارات اعلمی بیشتر استقبال می کردند تا نشریات اصلاح طلب!!

سکوت اعلمی در برابر کاندیداهای مطرح جناح اصولگرا (احمدی نژاد – رضایی) خود از جمله ابهامات این دوره و از سوالات مردم است. اعلمی که روزگاری به چهره ی جنجالی و پر حرف و حدیث اصلاحات شناخته می شد، چه شده است که اکنون تیزی نقد و حمله خود را نه به سوی اصولگرایان که به سوی یاران دیرین خویش در اردوگاه اصلاح طلبان گرفته است؟!

میان او و کروبی (رئیس مجلس ششم) چه گذشته است که اکنون اعلمی بی محابا از روابط پشت پرده کروبی دل پری دارد؟! و اینها همه پرسش هایی است که مردم و مطبوعات ازخود می پرسند. بحث شیرین مناظره به همین جا ختم نشد. به نظر می رسد احمدی نژاد نیز از طرفداران پر و پا قرص مناظره است. چرا که ثمره هاشمی رئیس ستاد انتخاباتی احمدی نژاد 19 اردیبهشت اعلام کرد که کاندیدای اصولگرایان و رئیس دولت فعلی، آماده مناظره با تمام کاندیداهاست. در عین حال، خبر مناظره دو تن از حامیان کاندیداهای ریاست جمهوری یعنی کروبی و احمدی نژاد آن هم در دانشگاه امام صادق(ع) که از آن به عنوان اصولگراترین دانشگاه کشور  یاد می شود روی سایت های خبری کشور قرار گرفت.

در این دانشگاه «کوچک زاده» از حامیان احمدی نژاد با «محمد جواد حق شناس» از حامیان کروبی مدیر مسئول روزنامه اعتماد ملی، در حضور صدها نفر از دانشجویان به مناظره پرداختند اما این مناظره بیش از آنکه به نفع احمدی نژاد به ضرر اردوگاه اصولگرایان تمام شد. چرا که این جلسه مناظره به قول برخی از سایت های خبری به محاکمه تمام عیار احمدی نژاد و نقد عملکرد وی تبدیل شد. این مناظره را شاید بتوان نه به خاطر قدرت و حاضر جوابی نماینده اصلاح طلبان بلکهب ه خاطر توان اندک و ضعف نماینده اصولگرایان (کوچک زاده) در پاسخ به سوالات و ابهامات وی نسبت داد.تردیدی نیست که قدرت و توانایی نطق و بیان احمدی نژاد، در حد بالایی است و مردی که همایش ضد ایرانی «دوربان 2» چنین قدرت مندانه، به بیان دیدگاههای مخالف و چالش برانگیز خود می پردازد قطعاً در آوردگاه مناظره نیز بسیار توانمند خواهد بود. شاید این توانایی را تنها با خاتمی مقایسه کرد که قدرت جذب مخاطب و همراهی شنوندگان را بیش از همه دارد. کروبی و موسوی هم سخنرانان خوب و مسلطی هستند اما قطعاً باید آن را در رده های سوم  و چهارم بعد از خاتمی و احمدی نژاد قرار داد.

از آنجائی که فصل مناظره رو در روی کاندیداها هنوز شورع نشده و این مناظره تنها به اطرافیان و حامیان نامزدها محدود است، بنابر این به طور دقیق نمی توان در این باره قضاوت روشنی ارائه کرد. اما بعید نیست که اهرم تبلیغاتی، یعنی مناظره به یکی از مهمترین ابزار و پلکان ترقی و موفقیت کاندیداهایی تبدیل خواهد شد که از قدرت مناظره و جذب رای و اقتاع مخاطب بیشتری برخوردار باشند.



 

نوشته شده توسط محمد امين خوش نيت در سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388 ساعت موضوع | لینک ثابت