صحت انتخابات؛ تردیدها و یقین ها

برگزاری هر مسابقه و  قضاوت های آن، همواره یکی از بحث برانگیزترین مسایل داوری است. یک مسابقه ساده فوتبال در هر نقطه از جهان کافی است تا به حق یا ناحق، در مورد قضاوت آن دیدار داوری ها و قضاوت های مختلفی ارائه گردد.

برنامه ورزشی 90 که یکی از محبوب ترین برنامه های ورزشی تلویزیون در کشور ماست، نمونه ای کوچک از نحوه ی ذهنیت و تضارب آرا و برداشت های هر یک از کارشناسان، بازیگران و تماشاگران و علاقه مندان فوتبال است. قضاوت یک بازی 90 دقیقه ای، هر چه که باشد همواره مورد مناقشه و اختلاف طرفین بازی است. با این ذهنیت چگونه می توان انتظار داشت که در ماراتن سنگینی مثل انتخابات ریاست جمهوری، با اظهارنظرهای موافق و مخالف در مورد نحوه برگزاری انتخابات و صحت آن برخورد کنیم؟!

تردید در صحت انتخابات ریاست جمهوری بیشتر و عمدتاً از حدود چهار سال پیش وارد ادبیات سیاسی ما گردید. یعنی زمانی که «کروبی» کاندیدای اصلاح طلبان در سال 1384، به طعنه و طنز اعلام کرد که: نیم ساعتی خوابیدم و بلند شدم دیدم نتیجه انتخابات عوض شده است!!

تا آن دوران و در تمام 8 انتخابات قبلی مربوط به ریاست جمهوری، صحت انتخابات کمتر مورد بحث و مناقشه کاندیداها و مطبوعات بود. در انتخابات مربوط به نمایندگی مجلس شورای اسلامی، برخی اظهارنظرهای خفیف صورت می گرفت اما هرگز در حد و اندازه ای نبود که چنین فضای سیاسی کشور ما را این چنین تحت تاثیر قرار دهد.

در خرداد ماه 1384 بعد از پایان شمارش آرا در دور اول و اعلام نهایی نتایج و شکست و حذف شیخ اصلاحات از گردونه رقابت ها،  او با لحنی تند صحت انتخابات را مورد تشکیک قرار داد به گونه ای که کلام طنز آمیز او، هنوز هم ورد زبانهاست. همچنان که چندی پیش او بار دیگر قضیه خواب نیم ساعته صبحگاهی خویش را پیش کشید و گفت: دیگر نخواهم خوابید!!

تردید و یقین در نتیجه انتخابات، امسال زودتر از موعد مقرر وارد مباحث کاندیداها و سخنرانی های آنها شده است. در حالی که جناح اصولگرا، همواره به صحت انتخابات تاکید دارد، جناح مقابل اصلاح طلبان، همواره این صحت را مورد تردید و تشکیک قرار داده اند، این تردیدها و اختلافات به جایی کشید که برخی از بزرگان اصلاحات، حضور ناظران کاندیداها را بر سر صندوق های رای ضروری دانستند. این ادعا تا به جایی پیش رفت که از دعوت ناظران خارجی هم جسته و گریخته سخن به میان آمده کما اینکه محمد خاتمی رئیس جمهور محبوب و اسبق ایران در دو دوره ی قبلی هم نسبت به صحت امر «نظارت» تردید دارد و می گوید: «شک داریم که افراد بی طرف را سر صندوق ها بگذارند»!

«کروبی» از کاندیداهای اصلاح طلب و یار دیرین خاتمی هم، که موضوع عدم صحت انتخابات را به کرات در طی سالهای گذشته استارت زده است در اولین سخنرانی خود بعد از حضور در ستاد انتخابات کشور و ثبت نام در این ستاد، با لحنی تند و انتقاد آمیز اعلام کرد که: می خواهیم انتخاباتی بدون دخالت نیروهای خودسر برگزار کنیم!!

 هر چند صدا و سیما بخشی از سخنان کروبی را قیچی کرد اما روزنامه های جناح اصلاح طلب و به ویژه «اعتماد ملی» ارگان حزب اعتماد ملی و با دبیری کروبی، این  سخنان را چاپ کرد. در کنار نیروهای خودسر، کروبی به برخی از نیروهای ارزشی نیز اشاره کرده بود!

این موضع گیری چندان هم دور از ذهن نبود. چرا که چندی پیش، کروبی و موسوی طی نامه ای خطاب به برگزار کنندگان انتخابات، خواستار بی طرفی ناظران و مجریان انتخابات شدند. نگارش این نامه به صراحت گویای این نکته است که صحت برگزاری انتخابات و رعایت بی طرفی، به دغدغه ی فکری این دو و حامیان آنها مبدل شده است.

از سوی دیگر ذاکری از حامیان جدی کروبی نیز در اظهار نظری عجیب و برخلاف مشی کاندیدای مورد حمایت خود ایجاد تشکیک در سلامت انتخابات را باعث خدشه به نظام دانسته ولی در عین حال گفت: این ذهنیت از گذشته ایجاد شده است. باید از حالا کاری کرد که اتفاقات ناخوشایندی در آستانه انتخابات پیش نیاید (برنا).

اما «ناطق نوری» از بزرگان جامعه روحانیت مبارز که رقابت او با خاتمی در دوم خرداد 1376، به یکی از خاطره انگیزترین انتخابات در کشور ما تبدیل شده، تقریباً مخالف این اظهارات است و او که گفته می شود در جریان رایزنی ها و مشاوره های انتخاباتی، بیشتر به سوی میرحسین موسوی گرایش دارد تا کاندیدای اصول گرایان (احمدی نژاد)، حضور ناظران کاندیداها بر سر صندوق های رای را بی معنی دانسته  است. (ایسنا)

موضع گیری که اردوگاه اصلاح طلبان را با شوک جدیدی روبرو ساخت چرا که آنها با توجه به هم قطاری و همکاری صمیمانه ناطق نوری با میر حسین موسوی در اوایل انقلاب انتظار  داشتند که حداقل ناطق نوری آن هم در این مقطع زمانی موضع  و انتقاد آمیز سه گانه «خاتمی – کروبی – موسوی» را به چالش نکشیده و حداقل موضعی انفعالی و سکوت اختیار کند.

انتساب «ناطق نوری» به جناح اصولگرایان هر چند بسیار قوی و انکارناپذیر است اما این اظهار نظر صریح او که به نوعی تخطئه موضع گیری های انتقاد آمیز یاران جدید!  در جناح اصلاح طلب است، هرگز خوشایند کروبی – موسوی نخواهد بود.

اما در دیگر سو«احمدی نژاد» و «رضایی» دو کاندیدای جناح منتسب به اصولگرایان، در برابر موضوع صحت انتخابات سکوت اختیار کرده اند. شاید این موضوع در اولویت نخست مباحث تبلیغاتی و انتخاباتی آنها قرار ندارد. اما «اکبر اعلمی» نماینده سابق مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی، نسبت به صحت انتخابات و مهم تر از همه نحوه بررسی صلاحیت نامزدها در شورای نگهبان تردیدهای اساسی دارد.

واژگان و ادبیات به کار رفته توسط او در محافل عمومی و سخنرانی هایش حکایت از آن دارد که او نیز در مورد صحت انتخابات با زوج موسوی – کروبی همسو است. هر چند که او پیش از این بارها آن دو را به مناظره و جدال و رقابت انتخاباتی فرا خوانده و به نوعی در تقابل این دو قرار گرفته است.

البته عقل سلیم چنین حکم می کند. هرگز انتخاباتی با صحت «مطلق» را در هیچ کجای دنیا نمی توان سراغ داشت. چرا که خواسته یا ناخواسته، عواملی در نحوه ی این رای گیری دخالت می کنند. بنابر این باید درصدی از «انحراف معیار» را برای هر انتخاباتی قائل شد. وجود این درصد ناخالصی برای همه کاندیداها امری بدیهی و قابل قبول است مشروط بر آنکه این ناخالصی، موجب سلب اعتماد رای دهندگان و تغییر اساسی در نتیجه شمارش آرا نشود. برگزار کنندگان انتخابات در کشور ما نیز، همواره و به کرات از صحت انتخابات سخن به میان آورده اند. اما  نتایج انتخابات مجلس شورای اسلامی در دوره های ششم و هفتم فراموش ناشدنی است. در این انتخابات، شورای نگهبان با ابطال برخی صندوق ها و بازشماری  آرا، نتایج  به دست آمده قبلی را به ویژه در تهران تا حدودی تغییر داد. و تردید در نتیجه انتخابات عمدتاً از همان زمان کلید خورد.  با توجه به همان تجربه تلخ گذشته و ذهنیتی که می تواند بر روی افکار عمومی تاثیر منفی بگذارد، این بار مجریان و ناظران انتخابات، مصمم شده اند، روزنه های ورود این دخالت ها و ناخالصی ها را بگیرند.

در استان آذربایجان شرقی:

موضع گیری دو تن از مقامات عالی رتبه استان آذربایجان شرقی در مورد صحت برگزاری انتخابات نیز خواندنی است.

اولین اظهار نظر مربوط به سخنرانی نماینده ولی فقیه در استان در خطبه های نماز جمعه تبریز است. آیت ا... مجتهد شبستری با رد و نقد هرگونه تردید در مورد صحت انتخابات در پاسخ به مطرح کنندگان و پیشنهاد دهندگان تشکیل کمیته صیانت  از آرا (اشاره غیرمستقیم به اصلاح طلبان) گفت: آنها یا تحت تاثیر دشمن قرار دارند و یا خودخواه و غافل هستند. خطیب نماز جمعه تبریز با بیان اینکه عده ای بی شرمانه سلامت انتخابات را زیر سوال می برند گفت: آنها باید بدانند در 30 سال گذشته سالم ترین و مردمی ترین انتخابات دنیا در ایران برگزار شده است. و مسئولان اجرایی و نظارتی انتخابات همواره به وظیفه خود در حفظ امانت آرای مردم به خوبی عمل کرده اند.

فرماندار تبریز (ذبیحیان)  به عنوان مجری اصلی برگزاری انتخابات در شهرستان تبریز نیز در پاسخ به برخی شبهات در خصوص صحت انتخابات گفت: مطمئن ترین و موثرترین ناظران انتخاباتی خود مردم هستند!

با توجه به اینکه اکنون حساسیت مردم،  رای دهندگان و مسئولان  بر روی این موضوع برانگیخته شده، می توان انتظار داشت که با همکاری همه احزاب، گروهها و حامیان کاندیداها و نیز مجریان و ناظران، انتخابات سالم و پرشکوهی را در 21 خرداد ماه 1388 در کشورمان شاهد باشیم.


 

نوشته شده توسط محمد امين خوش نيت در دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 ساعت موضوع | لینک ثابت