پای مسئولان بازرسی هم به طرح احیای "دریاچه اورمیه" کشیده شد

گرمای طاقت فرسای تابستان که از راه می رسد نگرانی ها در مورد وضعیت "نگین فیروزه ای آذربایجان " هم تشدید می شود .

"دریاچه اورمیه " حالا به نقطه ی ثقل مباحث سیاسی، تاریخی و زیست محیطی و ... تبدیل شده است . چه انها که دستی در کار برنامه ریزی، قانون گذاری، تخصیص بودجه و حتی نظارت و بازرسی دارند و چه انها که بی هیچ چشم داشتی در قالب گروه ها و تشکل های مردم نهاد غیر دولتی تمام هم و غم خود را صرف احیای این کبوتر "در حال احتضار" ساخته اند .

در این میان برخی هم دست به دامان اغراض سیاسی و جناحی شده و قصد دارند از قبل این فرصت ایجاد شده با گل آلود کردن آب، ماهی های سرخ  برای خود صید کنند !

خبر کوتاه و تلخ است . مدتهاست که گوش ما با این رویداد آشناست . چون ناقوسی که آوای سیاه مرگ را هر آن به صدا درمی آورد . حال دریاچه زیبای ما خوش نیست !

شاید بهتر باشد اصطلاح  "بیمار اورژانسی " را در موردش به کار بریم. بیماری که رسیدگی به آن باید به اضطرار و عملیات احیا به تکرار در موردش به اجرا گذاشته شود .

طی روزهای اخیر این نگین فیروزه ای در کانون توجه بسیاری از محافل خبری، سیاسی و زیست محیطی قرار گرفت. انتشار خبر موافقت دولت با انتقال آب از دریای خزر به مرکز کشور کافی بود تا حساسیت ها در موردانتقال آب به دریاچه اورمیه را هم افزایش دهد.

بنا به نظر فعالان زیست محیطی اگر طرح انتقال آب دریای خزر به شهرهای مرکزی ایران قابلیت اجرایی داشته و توجیه اقتصادی دارد چرا طرح انتقال آب از دریای خزر، رود ارس یا سایر منابع آبی به دریاچه اورمیه توجیه علمی و اقتصادی ندارد ؟!

با این حال نگاهی به وضعیت موجود دریاچه اورمیه و اقدامات در حال انجام برای احیای آن از زبان برخی مسئولان و دست اندرکاران که در طی روزهای اخیر منتشر شده خالی از لطف نیست:

سه چهارم دریاچه اورمیه از بین رفته است !

تنها 2500 کیلومتر آب در دریاچه ارومیه ‌مانده است!

معاون عمرانی استاندار آذربایجان غربی گفت: امروز تنها 2 هزار و 500 کیلومتر آب در سطح دریاچه ‌مانده است.

سیدجواد محمودی اظهار داشت: این دریاچه با عدم توجه به آن با مشکلاتی مواجه شد که در حال حاضر برای رفع آنها و احیای دوباره دریاچه به 40 هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است که دولت با تمام توان برای انجام آن تلاش می کند.

محمودی با اشاره به مشکل مهار آب در استان گفت: استفاده نادرست از آب به ویژه در بخش کشاورزی که عمده مصرف‌کننده آب است و نیز گرفتاری‌های اقلیمی و خشکسالی منجر به از دست رفتن سه چهارم آب دریاچه در این استان شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست:

ساخت سد بر روی رودهای دریاچه ارومیه ممنوع است

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ساختن سد بر روی رودخانه‌هایی که به سمت دریاچه ارومیه می‌رود ممنوع شده است.

محمدی‌زاده در ادامه گفت: ساختن سد به رودخانه‌هایی که به سمت دریاچه ارومیه می‌رود ممنوع شده است.

وی گفت: اعتبار 164 میلیارد تومان که برای روش‌های آبیاری اختصاص یافته بود امسال 2 برابر افزایش یافت، یعنی در سال 91 برای اصلاح روش‌های آبیاری باید 2 برابر سال 90 کار انجام شود.

وی ادامه داد: سدهایی که در بالادست از چندین دهه قبل تا الان احداث شده مجموعا 19 سد است که یک میلیارد و 700 میلیون مترمکعب آب در پشت این سدها نگهداری می‌شود.

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه وزارت نیرو درصدد احداث چند سد دیگر بر روی رودخانه‌هایی که به دریاچه ارومیه می‌ریزد بود گفت: هیچگونه سد جدیدی در آن منطقه احداث نخواهد شد و اگر ما بخواهیم مهار آبی را انجام دهیم از طریق عملیات آبخیزداری و مهار روان آب‌ها انجام خواهد شد.

وی در ادامه گفت: برای احیای دریاچه ارومیه بارور کردن ابرها مورد تأکید بود که در سال گذشته سه مرتبه این کار انجام شد و امسال نیز در چندین مرحله این کار را انجام خواهیم داد.

بحرانی تر شدن وضعیت دریاچه اورمیه و تشدید حساسیت های اجتماعی و زیست محیطی در خصوص این دریاچه ، حتی منجر به موضع گیری های صریح رییس جمهور و معاون اول وی گردید .

امری که تاکنون سابقه نداشته است. این دو در سخنرانی های جداگانه خود بر احیای دریاچه اورمیه "به هر طریق ممکن " تاکید کرده اند. اما این عبارت "به هر طریق ممکن" تا کجا و در چه چارچوبی عملیاتی شده و منشا اثر خواهد بود خود جای حرف و حدیث بسیاری است .

در این باره رحیمی معاون اول احمدی نژاد موضوع دریاچه اورمیه را نه یک بحث منطقه ای که یک موضوع ملی قلمداد می کند:

معاون اول رییس جمهوری: دریاچه ارومیه باید به هر طریق ممكن احیا شود

 معاون اول رییس جمهوری با اشاره به اهمیت دریاچه ارومیه و مطرح بودن این مساله به عنوان یك موضوع ملی گفت: خشك شدن دریاچه ارومیه مشكلات فراوانی را برای كل كشور به همراه دارد بنابراین باید با تمام ظرفیت تلاش كنیم تا به هر طریق ممكن این دریاچه احیا شود.

محمدرضا رحیمی در جلسه ستاد اجرایی مدیریت حوضه آبخیز دریاچه ارومیه افزود: روشهای مختلفی برای كمك به احیا دریاچه ارومیه مطرح است كه باید با بكارگیری این روشها همچون اصلاح شیوه های آبیاری، باروری ابرها و اجرای طرح انتقال آب، در جهت جلوگیری از نابودی دریاچه ارومیه اقدام شود.

معاون اول رییس جمهوری همچنین با تعیین كمیته ای، خواستار تشكیل جلساتی مستمر در ارومیه برای پیگیری موضوع از نزدیك و ارائه راهكارهایی برای تسریع در روند احیا این دریاچه شد.

از سوی دیگر اختصاص 800 میلیارد ریال اعتبار برای انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه اورمیه هم خبری بود که به نقل از عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم تبریز در رسانه ها منتشر شد. اعتباری که بنا به گفته ی منادی نسبت به پارسال سه برابر شده است .

800 میلیارد ریال برای انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه اختصاص یافت

منادی گفت: دولت درلایحه بودجه 91 برای این طرح 200 میلیارد ریال در نظر گرفته بود كه با رایزنی های نمایندگان منطقه درمجلس شورای اسلامی سقف اعتبارات این طرح افزایش یافته است.

نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسكو در مجلس یادآور شد: با اجرا و تكمیل طرح های در دست اجرای انتقال آب به دریاچه ارومیه از جمله بهره برداری از طرح بارور كردن ابرها و تكمیل سد سیلوه و انتقال آب ارس، در مجموع افزون بر دو میلیارد و 500 میلیون مترمكعب آب به دریاچه ارومیه انتقال خواهد یافت كه نقش اساسی در جلوگیری از نابودی این دریاچه خواهد داشت.

منادی افزود: با مصوبه بودجه امسال اعتبارات مورد نیاز طرح انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه ، برای سال های آینده نیز پایدار و دارای ردیف بودجه دایمی شد.

به رغم همه ی این شعارها و وعده ها و با وجود برنامه ریزی ها و هدف گزاری هایی که در مورد این دریاچه صورت گرفته اما دستگاه های نظارتی و بازرسی فعالیتها ی صورت گرفته در این باره را کافی دانسته و رضایت بخش نمی دانند . تا آنجا که حتی بازرسی کل کشور را مجبور به ورود به این قضیه ساخته است. پورمحمدی رییس بازرسی کل کشور به صراحت برنامه های در دست اجرا برای نجات دریاچه اورمیه را ناکافی اعلام کرده است :

رئیس سازمان بازرسی کل کشور:

برنامه‌های نجات دریاچه ارومیه خوب پیش نمی‌رود

رئیس سازمان بازرسی کل کشور گفت: اجرای طرح‌ها و برنامه‌های مربوط به نجات دریاچه ارومیه خوب پیش نرفته و برنامه‌ریزی‌ها خوب انجام نمی‌شود.

حجت‌الاسلام مصطفی پورمحمدی در نشست «بررسی وضعیت دریاچه ارومیه» با اشاره به اهمیت دریاچه ارومیه و نگرانی بخش‌های مختلف نظام از بحران خشک شدن آن گفت: امروزه بحث زیست محیطی در دنیا حائز اهمیت ویژه است.

وی افزود: این مقوله از نظر توسعه‌ای، بین‌المللی، اجتماعی و حتی سیاسی و امنیتی نیز قابل توجه است.

پورمحمدی خاطرنشان کرد: متأسفانه در بخش‌هایی توجه به محیط زیست رها شده و مناسبات زیست محیطی در نظر گرفته نشده است در حالی که این یک نکته اساسی است و اهتمام همه به ویژه اهل تحقیق و دانشگاهیان را می‌طلبد.

وی همچنین با بیان اینکه دریاچه ارومیه از جهات مختلف اهمیت دارد، تصریح کرد: پیام تشکیل این جلسه اهتمام و توجه به مقوله مهم و تعیین‌کننده بحران زیست محیطی این دریاچه است و ان‌شاءالله در این نشست بتوانیم در جهت تنویر و ارتقای اطلاعات افکار محاسباتی کرد و اگر هم کاری از سازمان بازرسی برآید انجام دهیم.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با بیان اینکه سازمان بازرسی مسئولیت اجرایی ندارد، گفت: سازمان بازرسی کل کشور سعی می‌کند امور را تعقیب کرده تا درست پیش برود و بر حسن جریان امور نظارت دارد. وی افزود: درباره دریاچه ارومیه حداقل از این جلسه فهمیدیم که اجرا خوب پیش نرفته و برنامه‌ریزی‌ها خوب انجام نمی‌شود البته این به معنای آن نیست که برای دریاچه ارومیه کار نمی‌شود بلکه کار‌های خوبی صورت گرفته ولی کافی نیست.

به هرحال با آغاز تابستان و اوج گیری گرما باز هم دریاچه اورمیه وضعیتی وخیم به خود خواهد گرفت . حالا دیگر فرقی نمی کند که چه کسی چه می گوید و با چه هدفی را دنبال می کند . مهم جلوگیری از مرگ دریاچه است به هر بهای ممکن !

هرکسی از هر جایی و هر منبعی که می تواند باید برای این دریای شوربخت ما "آب و اعتبار" پیدا کند. چرا که اورمو گولو سوسوز دی !